J. W. von Goethe's

an interpretation by

Part I: Epica!

Η εποχή πριν και μετά τη Γαλλική επανάσταση είναι υπεύθυνη κατά το μεγαλύτερο ποσοστό για τις ελευθερίες και τα δικαιώματα που απολαμβάνουμε σήμερα. Και δεν αναφέρομαι μόνο στους γνωστούς πολιτικούς αγώνες της αστικής τάξης ή στην τεχνολογική εξέλιξη. Την εποχή εκείνη, δύο χιλιάδες χρόνια μετά την "ακμή" του ελληνικού πολιτισμού, ο άνθρωπος άρχισε ξανά να αναζητάει "επιθετικά" την αλήθεια ή την "αλήθεια" του νοήματος της ζωής. Δεσμευμένος, αλλά "ασφαλής" για εκατοντάδες χρόνια στην "σκέπη" της θρησκευτικής (Καθολική εκκλησία, Βυζάντιο) ή της πολιτικής (φεουδαρχισμός) εξουσίας, απέκτησε ξανά την ελευθερία να σκέφτεται, να αναρωτιέται, να επιθυμεί, να ονειρεύεται, χωρίς περιορισμούς. Η ελευθερία αυτή είναι όμως ήταν (και είναι) ένα "κοφτερό" μαχαίρι με δύο όψεις (διαβάστε σχετικά το καταπληκτικό δοκίμιο 'Ο φόβος μπροστά στην ελευθερία' του Erich Fromm καθώς και την περίφημη "παραβολή του Ιεροεξεταστή" στους 'Αδερφούς Καραμαζώφ' του Fyodor Dostoyevsky). Ο ήρωας της ιστορίας μας είναι ο Ariel, ένας ενθουσιώδης, όμορφος, έξυπνος και φιλόδοξος νεαρός αστός - φυσιοδίφης. Αν και η ιστορία εξελίσσεται στο χρόνια του Μεσαίωνα, ο Goethe τη διηγείται μέσα από τα "μάτια" και τις "ανησυχίες" της εποχής του, όπως ακριβώς έκανε μερικές εκατοντάδες χρόνια πριν από αυτόν και ένας άλλος "μέγιστος" ποιητής της ανθρωπότητας, ο Όμηρος.

Ακολουθήστε μας στο συναρπαστικό ταξίδι του Ariel για την αναζήτηση του πραγματικού νοήματος της ζωής του ανθρώπου, με συντροφιά μερικά καλλιτεχνικά έργα που δημιουργήθηκαν ειδικά για να "συνοδέψουν" αυτό το συγκεκριμένο ταξίδι: τη μουσική και τους στίχους των Kamelot  (από τα albums 'Epica και 'Black Halo', στη στιχουργική των οποίων είναι "προσαρμοσμένη" σε αυτό το άρθρο η αυθεντική ιστορία του Goethe), καθώς και τα αριστουργηματικά σκίτσα των Eugene Delacroix, Harry Clarke και Rembrandt, που συνόδευσαν "κλασικές" εκδόσεις του έργου στο παρελθόν.   

Ο Ariel είναι ένας άνθρωπος με "ανοιχτό μυαλό". Δεν έχει περιορισμένες αντιλήψεις για το τι πρέπει να σκέφτεται και τι όχι. Δεν έχει επίσης καμία προκατάληψη για το που βρίσκεται το νόημα της ζωής ... το ψάχνει παντού. Ασχολείται με την επιστήμη, ως νεαρός "αλχημιστής" της εποχής εκείνης, αλλά και με τη θρησκεία. Η αναζήτησή του όμως αυτή δεν τον οδηγεί σε τίποτα "σταθερό". Δε βρίσκει πουθενά τη σιγουριά της απόλυτης Aλήθειας. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει ούτε κόλαση, ούτε παράδεισος. Η εξαιρετικά αναπτυγμένη αντίληψή του, σε συνδυασμό με την "αποκαθήλωση" όλων των "σταθερών αξιών" του περιβάλλοντος του, τον οδηγούν στο να νιώθει ότι κάθε άνθρωπος τελικά ζει και "πορεύεται" μόνος του μέσα στο σύμπαν. Μία ολόκληρη σχολή λογοτεχνικής σκέψης  βασίζεται στη παραδοχή και την περιγραφή αυτής της αντίληψης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Gabriel García Márquez και τα έργα του. Ο Ariel όμως βαθιά μέσα του πιστεύει ότι υπάρχει μία μεγάλη, Κεντρική Αλήθεια, και πρέπει να την αναζητήσει με κάθε κόστος.

Το ταξίδι, η φυγή, η αναζήτηση, είναι πάντα η "απάντηση" του ανθρώπου στην ψυχολογική και συναισθηματική πίεση που του προκαλεί το επικίνδυνο "φλερτάρισμα" με τα όρια της σκέψης του. Και ο Ariel έχει φτάσει ακριβώς εκεί: στο σημείο που η ορθο-λογική σκέψη δε μπορεί πια να βοηθήσει, δεν έχει καμία απάντηση. Υπάρχει άραγε η "Γη της Επαγγελίας" για την ψυχή και το σώμα του; Ο Ariel είναι αποφασισμένος να ανακαλύψει την απάντηση ταξιδεύοντας ως την "Άκρη του Κόσμου". Το παρελθόν του δεν έχει κανένα νόημα πια. Το "απαρνείται", το "καίει", και αρχίζει το μεγάλο ταξίδι του μία από τις κρύες πρώτες μέρες του Βορειο-Ευρωπαικού χειμώνα...

Ο Ariel ταξιδεύει σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης. Απελευθερωμένος ή "απελευθερωμένος" από κάθε σταθερό σημείο αναφοράς, γεωγραφικό, υλικό, ή πνευματικό, δοκιμάζει όλες τις δυνατές απολαύσεις που έχει να του προσφέρει κάθε πολιτισμός που επισκέπτεται. Το αποτέλεσμα είναι εντελώς το αντίθετο από αυτό που έλπιζε. Η "απάντηση" που έψαχνε να βρει όταν ξεκίνησε το ταξίδι δεν υπάρχει πουθενά. Σταδιακά, αρχίζει να ξεχνάει ποια ήταν η αρχική "ερώτηση". Η "συνάντησή" του με τα ναρκωτικά τον οδηγεί στο χείλος του γκρεμού. Η σωματική και πνευματική του υπόσταση αρχίζει να κλονίζεται ...

Μέσα στο παραλήρημά του ο Ariel βλέπει ένα όνειρο: "Επιστρέφει" ξανά στα εφηβικά του χρόνια, και ένα όμορφο καλοκαιρινό βράδυ συναντάει την κοπέλα με την οποία ήταν ερωτευμένος τον καιρό εκείνο. Περπατάει μαζί της και ανταλλάσσουν ειλικρινή λόγια αγάπης. Η "αγαλλίαση" που νιώθει στην ψυχή του είναι ανείπωτη. Οι "ψίθυροι" της αγνότητας, της απλότητας και των πραγματικών αισθημάτων επιστρέφουν στην ψυχή του. Σκέφτεται ότι άδικα έψαχνε την "απάντηση" του στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα ... η ψυχή του θα ηρεμούσε μόνο αν ξαναέβρισκε τα συναισθήματα των παιδικών του χρόνων, όπως ο Swann, ο ήρωας του Marcel Proust στο 'Αναζητώντας το Χαμένο Χρόνο'. Όλα αυτά όμως είναι απλά ένα όνειρο. Ο Ariel έχει σταματήσει πια να "αντιστέκεται" στη μοίρα του ... το "τέλος" φαίνεται να βρίσκεται κοντά. Αποφασίζει ότι το "τέλος" αυτό θα πρέπει να "γραφτεί" από το δικό του χέρι ...

Ο Ariel βρίσκεται στο "χαμηλότερο" δυνατό ψυχολογικό σημείο ... κουρασμένος, αδύναμος, απογοητευμένος από τη ζωή και (κυριότερα) από τον ίδιο του τον εαυτό. Ενώ ετοιμάζεται να δώσει τέλος στη ζωή του, εμφανίζεται μπροστά του ο "έκπτωτος άγγελος" Mephisto. Ο Ariel, χωρίς να το γνωρίζει, αποτελεί μέρος ενός "στοιχήματος" μεταξύ του Mephisto και του "Άρχοντα των Ουρανών". Αν ο Mephisto καταφέρει να "κερδίσει" την ψυχή του Ariel, του εξυπνότερου και χαρισματικότερου όλων των ανθρώπων, τότε ο Θεός θα ανοίξει τις "Πύλες του Παραδείσου" και θα αφήσει τον Mephisto να επιστρέψει από εκεί που τον "εκδίωξε". Ο Mephisto εμφανίζεται μπροστά στον Ariel με τη μορφή μίας όμορφης γυναίκας ... ο Ariel αντιλαμβάνεται αμέσως με ποιον έχει να κάνει, αλλά ξαφνιάζεται από τη γυναικεία εμφάνισή του. Ο Mephisto τον καθησυχάζει και τον πληροφορεί για το σκοπό της επίσκεψής του: θέλει να κάνει μία συμφωνία μαζί του, μία συμφωνία "δεμένη με το αίμα του". Θα του δώσει τη δύναμη να "επιστρέψει στη ζωή" προσφέροντάς του όλα όσα αυτός επιθυμεί. Τίποτα πια δε θα είναι "αδύνατο" για αυτόν στον κόσμο των ανθρώπων ... Η θέλησή του θα είναι ο υπέρτατος νόμος ... με έναν μόνο "όρο": Ο Mephisto θα γίνει ο "κάτοχος" της ψυχής του την ημέρα που θα πεθάνει! Ο Mephisto "δένει" την πρότασή του με σαγηνευτικά λόγια και με μία πρόσκληση να τον επισκεφτεί στο κάστρο του για να του ανακοινώσει εκεί την απόφασή του σε μία ειδική δεξίωση. Τον ενθαρρύνει μάλιστα να σκεφτεί πολύ καλά αυτή την απόφαση. Είναι όμως σίγουρος ότι ο Ariel δε θα αρνηθεί την πρότασή του. Άλλωστε του προσφέρει όλα όσα η "ζωική", η "ενστικτώδης" πλευρά του ανθρώπου θα μπορούσε να επιθυμήσει. Μία τέτοια πρόταση είναι "αδύνατον" να απορριφθεί ακόμα και από τον "εκλεκτότερο" του ανθρώπινου γένους ... 

(συνέχεια στη διπλανή στήλη)


No flash player!

It looks like you don't have flash player installed. Click here to go to Macromedia download page.

Powered by Flash MP3 Player


Ο Ariel, "πιάνεται" από την τελευταία του ελπίδα στη ζωή που του προσφέρει ο Mephisto. Επισκέπτεται το κάστρο του για να λάβει μέρος στη δεξίωση, και παρακολουθεί "μαγεμένος" την εκθαμβωτική είσοδο του οικοδεσπότη ... Μαζί με τους νέους "φίλους" του, τους καλεσμένους του Mephisto, απολαμβάνει όλα όσα του προσφέρονται. Η ψυχή του ξαναζωντανεύει ... δεν είναι πια μόνος ... και όλες αυτές οι καταπληκτικές εμπειρίες που βρίσκονται στη διάθεσή του ... τίποτα δεν είναι άπιαστο πια ... και δεν υπάρχει κανένας ηθικός κανόνας να "ταλαιπωρεί" το μυαλό του ... βρίσκεται ένα βήμα μόνο μακριά από την κατάκτηση της "απόλυτης ελευθερίας"! Μαγεμένος, αποδέχεται τη συμφωνία του Mephisto, με έναν όρο: να του παραδώσει την ψυχή του, αν και μόνο αν μέχρι το θάνατό του ο Mephisto τον βοηθήσει να ζήσει μία τέτοια στιγμή υπέρτατης ψυχικής ολοκλήρωσης, έτσι ώστε να μη θέλει ποτέ αυτή να τελειώσει  ... Ο Mephisto δέχεται, και ο Ariel υπογράφει τη συμφωνία με το αίμα του! Προς το παρόν είναι ο πιο "δυνατός" άνθρωπος πάνω στη Γη. Η ψυχή του όμως έχει ήδη αρχίσει να "παγώνει" ...

Αμέσως μετά από την έξοδο του από το κάστρο, ο Ariel έχει μία αναπάντεχη συνάντηση ... Μέσα στην παγωμένη νύχτα, η Helena, ο εφηβικός του έρωτας που τόσο πολύ νοστάλγησε, βρίσκεται μπροστά στα μάτια του! Οι καλύτερες αναμνήσεις της ζωής του ξαναζωντανεύουν! Την πλησιάζει, της μιλάει, και της εξιστορεί με λόγια αγάπης πόσο πόνεσε όλα αυτά τα χρόνια που ήταν μακριά της. Η Helena είναι μία αγνή, εύθραυστη κοπέλα. Την αγκαλιάζει, της ζεσταίνει την καρδιά, και περνάνε τη νύχτα μαζί, όπως έκαναν όταν ήταν έφηβοι ... Ο Ariel ζει ένα αναπάντεχο ευτυχισμένο "παραμύθι" ...

Μερικές εβδομάδες μετά τη συνάντησή τους, η Helena ανακαλύπτει ότι είναι έγκυος στο παιδί του Ariel. Διστακτικά, φοβισμένα, τον βρίσκει και προσπαθεί να του μιλήσει για το τι έχει γίνει. Μέσα στις εβδομάδες αυτές όμως όλα έχουν αλλάξει. Ο ενθουσιασμός του Ariel για τη συνάντησή του με τη Helena έχει ξεθυμάνει. Ταυτόχρονα, στο πίσω μέρος του μυαλού του υπάρχει πάντα η συμφωνία με το Mephisto, για την οποία πιστεύει ότι θα φέρει μόνο δυστυχία και καταστροφή στη Helena. Ο Ariel όπως ένας ήρωας μίας τυπικής αρχαιοελληνικής τραγωδίας, βρίσκεται μπροστά σε Ηθικά Διλήμματα, τα οποία και αποτελούν την "ουσία" του αριστουργήματος του Γκαίτε. Από τη μία πλευρά είναι η αγάπη ... από την άλλη η αναζήτηση του υπέρτατου ψυχικού αισθήματος που για τον Ariel αποτελεί σκοπό ζωής! Από τη μία πλευρά βρίσκεται η φυσική έλξη και τα αισθήματα που νιώθει για την Helena και η ανάγκη του να βρίσκεται μαζί της ... από την άλλη η γνώση ότι μένοντας μαζί της θα την καταστρέψει λόγω της συμφωνίας που έχει κάνει με το Mephisto. Η Αλήθεια, η Θυσία, η Αγάπη, η Ανάγκη, ο Έρωτας. Τα μεγαλύτερα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, δηλαδή ο κοινός-συλλογικός μας νους, έχουν καταπιαστεί ακριβώς με αυτές τις έννοιες... δεν υπάρχει ούτε μάλλον θα υπάρξει ποτέ μία "τελική" απάντηση .... O Ariel θα επιλέξει να ζητήσει από τη Helena να φύγει και να τον ξεχάσει. Της ανακοινώνει την απόφασή του πριν αυτή προλάβει να μιλήσει για το αγέννητο παιδί τους. Τα λόγια του είναι συγκεχυμένα και ακατάληπτα. Της ζητάει να τον ξεχάσει, αν και της ζητάει να μην ξεχάσει όσα έζησαν μαζί. Της λέει ότι θέλει να τη σώσει από τους "χαμένους και καταδικασμένους". Ποιοι είναι όμως αυτοί; Η Helena είναι αδύνατο να καταλάβει το παραλήρημα του Ariel ...

Η Helena καταρρέει ψυχολογικά. Η "εντολή" του Ariel να φύγει από τη ζωή του, σε συνδυασμό με την εγκυμοσύνη της, την οδηγούν σε αδιέξοδο. Πολλά χρόνια αργότερα, η Σόνια, διαισθανόμενη τον ψυχικό κόσμο του Ρασκόλνικωφ στο 'Έγκλημα και Τιμωρία' του Fyodor Dostoyevsky, δε θα "ακολουθήσει" μία παρόμοια "εντολή", και θα μείνει δίπλα του στα κάτεργα ... όμως οι ιστορία του Ariel και της Helena είναι διαφορετική ... η αντίδραση της Helena είναι η αυτοκτονία ... παίρνοντας μαζί της και τη ζωή του αγέννητου παιδιού τους... Το "πνεύμα" του ποταμού ζητάει από το Θεό να τη συγχωρήσει και να δεχτεί στον Παράδεισο τόσο αυτή, όσο και το παιδί ...

Ο θάνατος της Helena ανακοινώνεται στην πόλη το επόμενο πρωί. Ο Ariel μαθαίνει τα τραγικά νέα, και θρηνεί τόσο τη Helena όσο και το αγέννητο παιδί του. Στον ύπνο του βασανίζεται από το όραμα της Helena. Δε νιώθει όμως τύψεις γιατί πιστεύει ότι έκανε αυτό που έπρεπε να κάνει, χωρίς να γνωρίζει την ύπαρξη του παιδιού. Η δύναμη της Ηθικής απόφασής του είναι μεγάλη ... ο πόνος του όμως είναι αβάσταχτος! Αρχίζει να διαισθάνεται ότι "έχασε" κάτι πολύ μεγαλύτερο από αυτό που νόμιζε ότι είχε ... βρίσκεται όμως κάτω από την επήρεια του Mephisto, δε μπορεί ακόμα να συγκεκριμενοποιήσει τα αισθήματά του. Τη δύναμη για να "προχωρήσει" την παίρνει από μία σκέψη: Θα έχει την ευκαιρία να συναντήσει τη Helena στην Άλλη Ζωή, όταν κάποια στιγμή "περάσει" κι αυτός εκεί. Προς το παρόν, πρέπει να συνεχίσει αυτό που ξεκίνησε ...

Το πρώτο μέρος της ιστορίας φτάνει στο τέλος του. Ο Θεός (μέσα από το πρόσωπο της Helena που βρίσκεται ήδη στον Παράδεισο) και ο Mephisto "διασταυρώνουν τα ξίφη τους". Ο Ariel "ακροβατεί" ανάμεσα στα δύο άκρα: Η καρδιά του βρίσκεται με τη Helena, αλλά το μυαλό του με το Mephisto. Ο "πόλεμος" συνεχίζεται ...

 

[Mephisto:]

When you play with fire

You must anticipate some burns

Chasing for desire...

It's just a different way to learn

 

[Ariel:] I am defected from God

[Helena:] God had seized my soul

[Ariel:] So low redemptions too far

[Helena:] I am heaven's sheen

[Ariel:] She's the one that I loved

[Helena:] Love is all around

[Ariel:] And she tore me apart

 [Helena:] The dark can never win

 

[Mephisto:]

All that I require is some trust as the pages turn

I can take you higher

Cause your will is my concern

 

[Ariel:]

So long...maybe forever I must carry on

Why did God take away

That one thing I wanted

Maybe God is the melody

We all serenade

 

[Mephisto:]

You would not feel sadness

If you never tasted joy

That's the curse of humans

Born in passion you destroy

 

Η τραγωδία της ανθρώπινης ύπαρξης όπως τη διηγήθηκε ο Goethe στον 'Faust', φιλτραρισμένη μέσα από τα ηχητικά και στιχουργικά κύματα των Kamelot, θα συνεχιστεί στο επόμενο τεύχος με το "αριστούργημα των αριστουργημάτων": 'The Black Halo' ...

The editor

 

 

 

Ακούστε με απλό κλικ στο πρώτο τραγούδι. Τα υπόλοιπα τραγούδια θα φορτώσουν αυτόματα.

 

Αν θέλετε να ξεκινήσετε την ακρόαση από ένα συγκεκριμένο τραγούδι, κάντε απλό κλικ πάνω του, τα επόμενα θα φορτώσουν πάλι αυτόματα

                The CyRock Team (rockcyprus at gmail.com - rockcyprus at hotmail.com)