No flash player!

Όσο η αντίστροφη μέτρηση πλησιάζει σε μικρότερα νούμερα, η περιγραφή και ο σχολιασμός των albums γίνεται όλο και πιο δύσκολος. Δεν είναι ζήτημα τεχνικής ανάλυσης, άλλωστε τα CyRock άρθρα, ούτε μπορούν, αλλά ούτε και επιδιώκουν να έχουν μία τέτοια προσέγγιση. Έχει να κάνει απλά με το γεγονός ότι η συζήτηση για τα "συστατικά μέρη" των albums δε μπορεί ούτε στο ελάχιστο να καταδείξει την ιστορική τους αξία αλλά και τη σημασία που είχαν και έχουν στη ζωή των ανθρώπων σε παγκόσμιο επίπεδο. Δεν είναι "μόνο" οι στίχοι του Morrison, ένα organ solo του Manzarek, ένα bluesy solo του Krieger, ή ένα bass line "κάποιου" session μπασίστα (που "τύχαινε" να είναι και ο μπασίστας του Elvis!). Δεν είναι "μόνο" η εποχή, τα ναρκωτικά, το ποτό, το Παρίσι, και η Pamela Courson. Δεν είναι "μόνο" η διαδικασία ηχογράφησης. Δεν είναι τα επιμέρους σημεία. Είναι το σύνολο. Είναι οι 'Doors' ως φαντασιακή σημασία, που αντικατοπτρίζει (και αυτή) τον φρενήρη μετασχηματισμό των free-wheelin' 60s, στα αυτοκαταστροφικά 70s. Είναι ο ψυχεδελικός 23άρης Morrison του 'The End', που έχει "καταφέρει" μέσα σε τέσσερα χρόνια να μοιάζει 50άρης και να προσεγγίζει με ταχύτητα όχι το ποιητικό, αλλά το πραγματικό ψυχολογικό και βιολογικό του τέλος.

Ίσως για αρκετό νεαρόκοσμο η σημασία όλων των παραπάνω να μην είναι τόσο εμφανής σήμερα. Η ένταξη των Doors στην "classic rock" κατηγορία, καθώς και η διαρκής επανάληψη συγκεκριμένων μόνο κομματιών της δισκογραφίας τους, οδήγησε φυσιολογικά και στην εξασθένηση της επιρροής τους ως νεανικά σύμβολα αντικομφορμισμού. Έχοντας όμως γνωρίσει από κοντά τη γενιά των 70s, σας βεβαιώνω ότι δε μπορείτε να φανταστείτε τη σημασία που είχε για αυτά τα (τότε) παιδιά κάθε στίχος, κάθε τραγούδι, κάθε παράσταση, κάθε "μυθική", αληθινή ή όχι ιστορία που ήταν συνδεμένη με το συγκρότημα. Στα massively conservative 70s (ειδικά στην Ελλάδα), οι Doors ήταν το μεγαλύτερο αντικομφορμιστικό totem, και ο Morrison ο θεός στον οποίο θυσίαζαν (πολλές φορές literally) τη ζωή τους.

Πριν φτάσουμε σε αυτό το σημείο όμως, θα μεσολαβούσε το τελευταίο επεισόδιο στη θυελλώδη ιστορία του συγκροτήματος. Η ηχογράφηση και η κυκλοφορία του 'L.A. Woman'.

Η ιστορία είναι πολλαπλά ειπωμένη και γνωστή. Το Νοέμβριο του 1971, οι Doors παρουσιάζουν live στον Paul Rothchild (ο οποίος μόλις είχε περάσει το σοκ της απώλειας της Janis!) τις πρώτες τους ιδέες για το νέο album του συγκροτήματος. Εμφανώς κορεσμένοι, και με τον Jim Morrison βυθισμένο στον αλκοολισμό, overweight και bearded, η απόδοσή τους είναι τουλάχιστον μέτρια, αναγκάζοντας τον Rothchild να τους εγκαταλείψει. Κατά την αγγλική έκφραση, αυτό ήταν ένα "kick in the butt' για το συγκρότημα, που αποφασίζει να συνεχίσει τις ηχογραφήσεις με τον μηχανικό ήχου Bruce Botnick, και να κάνει μία στροφή "back to basics". Θα χρησιμοποιήσουν ως studio ηχογραφήσεων το μικρό rehearsal office τους, και θα επιστρέψουν σε παλιότερες συνθέσεις τους τις οποίες θα ξαναδουλέψουν. Most importantly, θα επιλέξουν μία καθαρά blues μουσική κατεύθυνση.

Η στενότητα του χώρου, αλλά και η (πρόσκαιρη) sober κατάσταση στην οποία βρέθηκε ο Morrison, οδηγούν το συγκρότημα σε ένα όργιο (για τα δικά τους μέτρα) παραγωγικότητας. Μέχρι το Δεκέμβριο, το album ήταν σχεδόν έτοιμο, αν και θα κυκλοφορούσε τελικά τον Απρίλιο του 1971.

Είναι συνηθισμένο και φυσιολογικό φαινόμενο η ταυτοποίηση των εννοιών 'Doors' και 'Morrison'. Είναι και εντελώς άδικο όμως, μιας και οι "υπόλοιποι" Doors δεν υπήρξαν ποτέ απλά μία backing band για τον Morrison. Οι Doors ήταν ένα πραγματικό συγκρότημα, στο οποίο η σημασία των Manzarek, Krieger, και Densmore, ήταν ισότιμη με αυτή του Morrison. Μόνοι τους δε θα μπορούσαν ποτέ να είναι οι Doors (απέτυχαν χαρακτηριστικά όταν το προσπάθησαν), αλλά ούτε και χωρίς αυτούς θα μπορούσε ποτέ να υπάρξει το συγκρότημα. Η απόδειξη βρίσκεται μέσα στα κομμάτια του 'L.A. Woman'.

Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, η διαδικασία των ηχογραφήσεων έφερε το συγκρότημα πίσω στην "καλή", αρχική τους κατάσταση. Έτσι αν και ουσιαστικά (όπως θα αποδεικνυόταν σε λίγο καιρό) ήταν ένα συγκρότημα "υπό διάλυση" λόγω της κατάστασης του Morrison, στο 'L.A. Woman' ακούγονται ως ένα σύνολο πιο "δεμένο" από ποτέ. Καλύτερο παράδειγμα από το εισαγωγικό κομμάτι του album 'The Changeling' δεν υπάρχει! Βασισμένο πάνω σε ένα απλό funk beat, γύρω από το οποίο "στριφογυρίζουν" τα synths του Manzarek, τα φωνητικά του Morrison, και οι κιθαριστικές πινελιές του Krieger, το 'The Changeling' είναι ένα μικρό διαμάντι, με εσωτερική δύναμη πολύ μεγαλύτερη από όσο επιτρέπει να φανεί η πρώτη του ακρόαση! Είναι εμφανές ότι ο Morrison δε διαθέτει το εύρος της φωνής που είχε μερικά χρόνια πριν. Έχει όμως μία παράξενη ωριμότητα η φωνή του, όταν απευθύνεται στον εαυτό του  ... "I need change" ... αν και 27 χρονών μόνο, μοιάζει σαν τη σίγουρη φωνή ενός 40χρονου που μόλις έχει αποτοξινωθεί από κάθε είδους καταχρήσεις ... not to be ...

Ακολουθεί ένα από τα πιο γνωστά hits του album, αλλά και των Doors γενικότερα, το κλασικό 'Love Her Madly', σύνθεση του Krieger. 'Ίσως είναι και το μοναδικό throwback κομμάτι του album, μιας και η υφέρπουσα ανάλαφρη ατμόσφαιρά του έχει πλέον εγκαταλειφθεί και από το ίδιο το συγκρότημα, αλλά και από τον υπόλοιπο κόσμο. Το riff της εισαγωγής, αλλά και πολλά άλλα μέρη του κομματιού έχουν αποτελέσει τη βασική επιρροή ενός ολόκληρου βρετανικού pop ρεύματος, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τους Stranglers. Notably, έχει ειπωθεί ότι το κομμάτι αυτό δεν άρεσε καθόλου στον Morrison, και ότι ο ίδιος ο Krieger δεν το ήθελε για πρώτο single του album!

Η ουσιαστική έναρξη του album έρχεται με το 'Been Down So Long'! Αυτό, καθώς και τα επόμενα δύο κομμάτια του album ηχογραφήθηκαν κατά τη διάρκεια μίας special "blues day" που πραγματοποιήθηκε στο studio τις πρώτες μέρες του Δεκέμβρη του 1970. Η τραχιά (πια!) φωνή του Morrison δένει εκπληκτικά με τις "lazy" νότιες κλίμακες, και αποτυπώνει με μοναδικό και ανεπανάληπτο τρόπο το βαθύ σκοτάδι της ψυχής του τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Αυτοί ΔΕΝ είναι οι Doors που όλοι πιστεύουν ότι γνωρίζουν σήμερα από 5-6 hits ... αυτοί είναι οι stripped-down Doors ... to the bone! Μία παρέα εκπληκτικά ταλαντούχων μουσικών που ηχογραφεί live στο studio (όλος ο δίσκος είναι ηχογραφημένος live!) τον συλλογικό "πόνο" της, χωρίς δεύτερες σκέψεις ... that's the blues isn't it? Αυτοί είναι και οι Doors που (όπως λέγεται) ήθελε και ο Morrison ... όχι οι rock stars ... αλλά οι blues ποιητές! Το 'Car Hiss By My Window' ρίχνει ακόμα περισσότερο τους τόνους και τους blues ρυθμούς σε σχεδόν υπνωτικές ταχύτητες. Είναι σαν ολόκληρο το συγκρότημα να έχει βυθιστεί σε μία blues νιρβάνα, την οποία διακόπτουν μόνο μερικά νωχελικά solos του Krieger, καθώς και η φωνητική μίμηση του blues guitar solo από το Morrison στο τέλος του κομματιού! ... υπάρχει άραγε έξοδος; ...

Υπάρχει ... και τι έξοδος! Το ομώνυμο του album, σχεδόν 8λεπτο επικό κομμάτι, που κλείνει την πρώτη πλευρά, αποτελεί σίγουρα ένα από τα μεγαλύτερα κομμάτια στην ιστορία της rock μουσικής! Η περιγραφή μίας βόλτας στο νυχτερινό L.A. (που θα μπορούσε να αποτελεί και τον ύμνο της πόλης!), μέσα από μία αχαλίνωτη ρυθμική γιορτή, στην οποία τα φωνητικά του Morrison είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής, λόγω του ότι ο τρόπος με τον οποίο είναι κατασκευασμένη η ακολουθία τους κάνει σχεδόν αδύνατη τη live εκτέλεσή τους! Δεν χρειάζεται υπερβολική ανάλυση όμως ένα τέτοιο κομμάτι ... το loop του θρυλικού αναγραμματισμού 'Mr. Mojo Rising' που καλύπτει τη "γέφυρα" στο μέσο του κομματιού αποτελεί από μόνο του μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς της rock μουσικής ... enough said ...

Η δεύτερη πλευρά του 'L.A. Woman' εκκινεί με το 'L' America', ένα από τα πιο "περίεργα" κομμάτια που έγραψε ποτέ το συγκρότημα. Το κομμάτι εξελίσσεται μέσα σε μία δηλητηριώδη, τοξική ατμόσφαιρα, η οποία διακόπτεται από δύο εντελώς "κόντρα", χαρούμενες, catchy γέφυρες! Το σύνολο ... εντελώς παρανοϊκό! Αντιεμπορικό μεν, μεγαλειώδες ως καλλιτεχνική δημιουργία δε! Περιγράφει τις (κάθε είδους) εμπειρίες του Jim Morrison από ένα ταξίδι "αναψυχής" στο Μεξικό (L'atin America!)  Ίσως ένα από τα πιο μεγάλα "άγνωστα" κομμάτια των Doors, και προσωπικά ένα από τα αγαπημένα μου!

Το 'Hyacinth House' είναι αντίθετα ένα "απλό", "γλυκό" κομμάτι, καθώς και ένα από τα πιο δημοφιλή κομμάτια του 'LA Woman'. Η κιθαριστική εισαγωγή φέρνει στο μυαλό πολλά πράγματα (Neil Young για παράδειγμα!), σταδιακά όμως τα synths του Manzarek αναλαμβάνουν τα ηνία, και η σύνθεση εξελίσσεται σε πολύ πιο κλασικά Doors μονοπάτια. "I need a brand new friend ..." τραγουδάει ένας ήρεμος Morrison, ενώ ο Krieger "πλέκει" μερικά ακόμα μικρά solos στο τέλος του κομματιού.

Το βασικό στίγμα του album όπως είπαμε είναι τα hard blues, και αυτά επανέρχονται με τη διασκευή στο 'Crawling King Snake' του John Lee Hooker! Η καταπληκτική εκτέλεση του κομματιού οφείλεται και στο γεγονός ότι το συγκρότημα το χρησιμοποιούσε στις live εμφανίσεις του αρκετό καιρό πριν το ηχογραφήσει! Το πιο κάτω clip είναι ιστορικό ... η τελευταία (γνωστή) live εμφάνιση on camera του Jim Morrison!

Προχωρώντας προς το τέλος της διαδρομής συναντάμε το 'The WASP (Texas Raider and the Back Beat)', ένα κομμάτι που θεωρείται από πολλούς το καλύτερο του album, ενώ λέγεται ότι ήταν και το πιο αγαπημένο του Morrison! Και αν σκεφτούμε το τι άλλα κομμάτια υπάρχουν σε αυτό το album ... this is quite a statement. Ένας blues "οδοστρωτήρας", στον οποίο ο Morrison χρησιμοποιεί αρκετά τα spoken word φωνητικά, δημιουργώντας ουσιαστικά το blues ισοδύναμο του 'The End'! Πολύ δυνατοί στίχοι, γραμμένοι το 1968, που περιγράφουν τις πρώτες, νεανικές, ραδιοφωνικές εμπειρίες του Jim Morrison με τη rock 'n' roll μουσική. Οι Doors χρησιμοποιούσαν το κομμάτι από τις πρώτες κιόλας τους συναυλίες το 1968 (ως εισαγωγή άλλων κομματιών), όπως μπορείτε να δείτε και στο πιο κάτω clip! Το τελευταίο ενεργητικό, δυναμικό κομμάτι των Doors, η τελευταία αναλαμπή του Morrison!

'Riders On The Storm' ... ένα κομμάτι - θρύλος, ένα ολόκληρο album μόνο του ... εμπνευσμένο από το κλασικό country track '(Ghost) Riders in the Sky' ... κάτι εντελώς διαφορετικό απ' ότι είχαν συνθέσει μέχρι τότε οι Doors ... με αρχικά "σκοτεινούς" στίχους που καταλήγουν στην΄"έκκληση" του Morrison (προς την Pamela;) "Girl you gotta love your man" ... οι τελευταίοι ηχογραφημένοι στίχοι του Morrison ... o (intended?) επικήδειός του ... το (ουσιαστικό) τέλος της ιστορίας ενός τεράστιου rock συγκροτήματος ...

Η προσπάθεια του συγκροτήματος να παίξει τα κομμάτια του 'L.A. Woman' live, "σκόνταψε" στην φυσική πια αδυναμία του Morrison, που κορυφώθηκε με την κατάρρευσή του επί σκηνής στις 12 του Δεκέμβρη στη Νέα Ορλεάνη. Ο Morrison είχε ήδη "πεθάνει" ψυχολογικά και σωματικά. Τυπικά πέθανε λίγους μήνες αργότερα στο Παρίσι, κάτω από συνθήκες που ποτέ δεν εξιχνιάστηκαν πλήρως, δημιουργώντας εκατοντάδες σχετικές θεωρίες συνωμοσίας! Η μόνη αλήθεια που σίγουρα γνωρίζουμε για την κατάρρευση της υγείας του φαίνεται στην πιο κάτω φωτογραφία ... Ήταν μόλις 27 χρονών ...

Στο νο.4 της λίστας μας με τα σημαντικότερα albums που κυκλοφόρησαν το 1971 ...

... οι θρυλικοί Doors ... με το 'L.A. Woman'!

Κλείνοντας αυτό το άρθρο, θέλω να πω ότι υπάρχουν δύο τρόποι να εξετάσει κανείς τη ζωή της Janis και του Jim: ο ένας είναι να επικεντρωθεί στη ζωή τους και αυτά που τους σκότωσαν, αλκοόλ και ναρκωτικά δηλαδή. Εύκολος δρόμος, που τον ακολουθούν πολλοί, συνδέοντας πολλές φορές (συνειδησιακά ή απλά μιμητικά) την καλλιτεχνική τους προσφορά με αυτές τους τις επιλογές. Τα δύο albums που παρουσιάζονται σε αυτό το άρθρο αποδεικνύουν ότι αυτή η σύνδεση δεν είναι σωστή, ή τουλάχιστον απόλυτα σωστή. Και για τους δύο, η περίοδος της δημιουργίας των albums ήταν σχετικά ήπια σε καταχρήσεις (αν τις συγκρίνουμε με παλιότερες εποχές). Αυτό δεν τους εμπόδισε να μας προσφέρουν μερικά από τα καλύτερα έργα τους!

Υπάρχει λοιπόν και ένας δεύτερος τρόπος να εξετάσει κανείς τη ζωή τους. Και ο τρόπος αυτός δεν έχει να κάνει με το rock lifestyle (που το ίδιο ακολούθησαν και ακολουθούν εκατομμύρια άλλοι άνθρωποι μέχρι σήμερα, χωρίς ο τρόπος ζωής τους να τους έχει οδηγήσει σε αντίστοιχου επιπέδου καλλιτεχνικές δημιουργίες!). Έχει να κάνει απλά με το  φυσικό ταλέντο και την καινοτομική τους προσέγγιση στην μουσική τέχνη. Τα διπλά "ψιθυριστά" φωνητικά στο 'Riders on the Storm' που "χτίζουν" κυριολεκτικά όλη την εκπληκτική ατμόσφαιρα, δεν είναι αποτέλεσμα του Jack ... είναι αποτέλεσμα της δημιουργικής ικανότητας ενός μεγάλου μουσικού! Όπως και οι στίχοι στο 'WASP ...', όπως και η εκτέλεση της Janis στο 'Me and Bobby ...', όπως και τόσα πολλά άλλα μικρά πράγματα που μας πρόσφεραν τελικά έργα μεστά, διαχρονικά, ουσιώδη ... έργα που έχουν ουσιαστικό νόημα για τη ζωή μας ... έργα που είναι ακόμα δίπλα μας, αν και γράφτηκαν στο LA του 1970, μέσα σε εντελώς διαφορετικές κοινωνικές, οικονομικές και πολιτιστικές συνθήκες!

Η Janis και ο Jim λοιπόν θα μείνουν στην παγκόσμια ιστορία για αυτούς και μόνο τους λόγους. Κάθε προσπάθεια να αποδοθεί η επιδραστικότητά τους σε άλλους παράγοντες, αποτελεί μέρος της παραδοσιακής προσπάθειας του συστήματος να στρέψει την προσοχή των ανθρώπων από τη χαρά της δημιουργικότητας στην "ευτυχία" της παθητικότητας ...

Ας είναι ελαφρύ το χώμα που τους σκεπάζει ...

The Editor